W samym sercu sopockiego Moncjaka, na niewielkim placyku przy ulicy Bohaterów Monte Cassino, stoi jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci kurortu – Jaś Rybak z koszem ryb na głowie. Choć fontanna została odsłonięta dopiero w 1998 roku, jej historia sięga znacznie głębiej, bo sama rzeźba to powiększona replika posągu, który przez ponad sto lat stał w jednym z sopockich ogródków. To miejsce, które łączy przeszłość nadmorskiego miasteczka z jego współczesnym, kurortowym obliczem.
Niewielu zdaje sobie sprawę, że Sopot to nie tylko eleganckie sanatorium i najdłuższe molo w Europie. Zanim miasto stało się ulubionym miejscem wypoczynku arystokracji, było zwykłą osadą rybacką.
- unikalna historia rybołówstwa
- piękna lokalizacja w centrum
- otoczenie malowniczych domków rybackich
- nowoczesna fontanna z tradycyjnym akcentem
- idealne miejsce na relaks i zdjęcia
Historia sopockiego rybołówstwa i powstanie fontanny
Rybacy pojawili się w tych stronach już w XII wieku. Łowili nie tylko w Bałtyku, ale też w okolicznych potokach. Pierwotna osada rybacka mieściła się tam, gdzie dziś rozciąga się Skwer Kuracyjny – eleganckie serce uzdrowiska. W miarę jak rozwijała się funkcja lecznicza Sopotu, rybacy byli stopniowo wypychani w stronę Karlikowa. Ich obecność nie pasowała do wizji ekskluzywnego kurortu.
Dopiero pod koniec XX wieku ktoś wpadł na pomysł, żeby upamiętnić tę zatartą już historię. W 1998 roku na Placu Przyjaciół Sopotu stanęła fontanna z postacią młodzieńca dźwigającego na głowie kosz pełen ryb. Projekt powstał we współpracy architekta Bruna Wandtke i rzeźbiarza Stanisława Szwechowicza, którzy wzorovali się na tajemniczej figurze z sopockiego podwórka.
Oryginalna rzeźba Jasia Rybaka, której autor pozostaje nieznany, przez dziesiątki lat stała w ogródku przy ulicy Dworcowej. Gdy w 1998 roku zdecydowano się na stworzenie fontanny, oryginalny posąg liczący około 160 cm przeniesiono do sali obrad Rady Miasta, a w jego miejsce postawiono kopię. Dziś w Sopocie istnieją więc trzy wersje Jasia Rybaka – oryginał w ratuszu, kopia przy ulicy Dworcowej i powiększona replika przy fontannie.
Przygody fontanny – demontaż i powrót
Przez ponad dekadę fontanna z Jasiem Rybakiem stała w dolnej części deptaka, stając się nieoficjalnym symbolem miasta. Niektórzy porównywali ją do gdańskiego Neptuna – choć oczywiście w mniejszej skali. W 2010 roku rzeźbę zdemontowano. Powód? Plac Przyjaciół Sopotu miał przejść gruntowny remont.
Przez kilka lat figura trafiła do magazynów miejskiego Zarządu Dróg i Zieleni, co wywołało spore poruszenie wśród mieszkańców i turystów. Dla jednych Jaś był kiczowatym „krasnalkiem ogrodowym”, dla innych – integralną częścią sopockiego krajobrazu. Tak czy inaczej, jego nieobecność była odczuwalna.
Fontanna wróciła w 2014 roku, ale nie na stare miejsce. Zamiast tego stanęła na kameralnym placyku między ulicą Bohaterów Monte Cassino a ulicą generała Kazimierza Pułaskiego. Nowa lokalizacja okazała się całkiem trafiona – rzeźbę otaczają teraz niewielkie domki rybackie, co podkreśla jej historyczny kontekst. Sama fontanna też się zmieniła.
Nowoczesna fontanna z tradycyjną duszą
Nowa fontanna, zaprojektowana przez pracownię Wolski Architekci, to zupełnie inne podejście do małej architektury. Zamiast klasycznego wodotrysku dostajemy długi, 30-metrowy obiekt wykonany z kamienia i wykończony drewnem tekowym. Szerokość? Zaledwie 3,5 metra. Wygląda nowocześnie, minimalistycznie, ale nie przytłacza.
W centralnym punkcie, na niewielkim postumencie, stoi odrestaurowana rzeźba Jasia Rybaka. Ma 240 centymetrów wysokości – to powiększona wersja oryginału. Młodzieniec uchwycony został w charakterystycznej pozie, z koszem ryb balansującym na głowie. Figura wykonana jest z mosiądzu, co nadaje jej ciepły, złotawy odcień.
Warto przyjrzeć się detalom – sposób, w jaki rzeźbiarz oddał napięcie mięśni, wyraz twarzy, nawet poszczególne ryby w koszu. To praca, która mimo swojego ludowego charakteru, ma w sobie pewien kunszt.
Co zobaczyć w okolicy fontanny
Fontanna Jasia Rybaka znajduje się w strategicznym miejscu – zaledwie kilkadziesiąt metrów od głównego deptaka, Monte Cassino, popularnie zwanego Monciakiem. To najruchliwsza ulica w Sopocie, pełna restauracji, kawiarni, sklepów i ulicznych artystów. Spacerując Monciakiem w stronę morza, po około 10 minutach dochodzi się do sopockiego mola – najdłuższego drewnianego molo w Europie, liczącego ponad 500 metrów.
W drugą stronę, nieco dalej od fontanny, znajduje się Skwer Kuracyjny i Opera Leśna – unikalna scena pod gołym niebem, na której odbywają się festiwale i koncerty. Sama okolica placu to klimatyczne zakamarki z niską zabudową, która przypomina o dawnym, bardziej kameralnym charakterze Sopotu.
Dla kogo to miejsce
Fontanna nie jest atrakcją, przy której spędza się godziny. To raczej punkt na mapie podczas spaceru po Sopocie – miejsce, gdzie warto się zatrzymać na chwilę, zrobić zdjęcie, przeczytać tabliczkę informacyjną. Dla rodzin z dziećmi to dobry pretekst do krótkiego odpoczynku, zwłaszcza latem, gdy fontanna działa i można posłuchać szumu wody.
Miłośnicy historii i lokalnych ciekawostek docenią kontekst – opowieść o rybackich korzeniach miasta, które dziś kojarzy się głównie z willami i festiwalami. To też dobry punkt startowy do dalszej eksploracji mniej uczęszczanych zakątków Sopotu, z dala od tłumów na Moncjaku.
Informacje praktyczne – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić
Dojazd: Fontanna znajduje się przy ulicy Generała Kazimierza Pułaskiego 19, na niewielkim placyku tuż przy Placu Przyjaciół Sopotu. Z dworca PKP Sopot to około 10 minut spacerem w stronę morza – wystarczy iść ulicą Bohaterów Monte Cassino (Monciakiem) i skręcić w jedną z bocznych uliczek po prawej stronie. Fontanna jest dobrze oznaczona i widoczna z głównego deptaka.
Ceny: Brak opłat – fontanna jest dostępna bezpłatnie przez całą dobę.
Godziny: Obiekt dostępny cały dzień, fontanna działa sezonowo (zazwyczaj od wiosny do jesieni). W sezonie letnim warto przyjść wieczorem, gdy włącza się podświetlenie.
Czas zwiedzania: 10-15 minut wystarczy, żeby spokojnie obejrzeć fontannę, przeczytać informacje i zrobić kilka zdjęć. Można połączyć wizytę z dłuższym spacerem po Sopocie.
Parking: W centrum Sopotu obowiązuje strefa płatnego parkowania. Najbliższe parkingi znajdują się przy ulicy Bohaterów Monte Cassino oraz w okolicach dworca PKP. Wygodniej dotrzeć komunikacją miejską (SKM, autobusy) lub pieszo z innych części miasta.
Latem wokół fontanny często gromadzą się uliczni muzycy i artyści, co dodaje miejscu dodatkowego klimatu. To dobry moment, żeby usiąść na ławce i obserwować sopocki tłum w drodze na plażę lub molo.
Fontanna Jasia Rybaka to skromna, ale autentyczna część sopockiej mozaiki. Nie jest to must-see na miarę mola czy Opery Leśnej, ale jeśli ktoś chce poznać coś więcej niż tylko kurortową fasadę miasta, warto tu zajrzeć. To miejsce, które łączy historię z teraźniejszością i przypomina, że Sopot to nie tylko eleganckie wille i festiwale – to też miasto, które wyrosło z pracy zwykłych ludzi przy morzu.