W północnej części Kartuz rozciągają się dwa połączone ze sobą zbiorniki wodne tworzące Jeziora Klasztorne. Większe z nich ma prawie 58 hektarów powierzchni, mniejsze to 13 hektarów, ale za to głębsze – sięga nawet 20 metrów. Razem z Jeziorem Karczemnym tworzą system jezior kartuskich, które od wieków stanowią serce tego kaszubskiego miasta.
Latem 2026 roku nad Jeziorem Klasztornym Dużym oficjalnie otwarto nowe kąpielisko. To efekt wieloletnich prac rekultywacyjnych, które objęły cztery akweny w Kartuzach. Dziś woda w tym jeziorze jest czystsza niż w wielu innych kąpieliskach w powiecie kartuskim.
- czysta woda idealna do kąpieli
- piękne widoki na jeziora
- lokalne legendy o mnichach
- możliwość aktywnego wypoczynku
- bliskość do centrum Kartuz
Jeziora rynnowe z kaszubską legendą
Oba jeziora powstały w rynnie polodowcowej – charakterystycznym dla Pojezierza Kaszubskiego ukształtowaniu terenu. Jezioro Klasztorne Duże ma maksymalną głębokość 8 metrów i jest płytsze od swojego mniejszego odpowiednika. Nazwa nie wzięła się znikąd – nawiązuje do pobliskiego klasztoru kartuzów, który dał początek całemu miastu.
Miejscowa legenda mówi, że gdy mnisi musieli opuścić swoją siedzibę, ich klasztor wraz ze wszystkimi skarbami zapadł się pod ziemię, a na jego miejscu pojawiło się jezioro. Oczywiście to tylko opowieść, ale dodaje temu miejscu klimatu.
Przed 1920 rokiem jezioro nosiło niemiecką nazwę Großer Kloster-See. Po kaszubsku nazywa się je Jezoro Klôsztorné Wiôldżé, co świadczy o silnym zakorzenieniu tego miejsca w lokalnej kulturze.
Od zaniedbania do odnowy – rekultywacja jezior
Przez lata Jeziora Klasztorne, podobnie jak inne akweny w Kartuzach, borykały się z problemem zanieczyszczenia. Jezioro Klasztorne Duże miało najniższą klasę czystości wód. Sytuacja wymagała radykalnych działań.
W ramach kompleksowego projektu rekultywacyjnego, który oficjalnie zakończył się pod koniec 2024 roku, oczyszczono cztery jeziora: Mielenko, Karczemne oraz oba Klasztorne. Prace były skomplikowane – jeziora dzielono na sektory, oddzielano specjalnymi kurtynami, wydobywano osady denne na głębokość od 60 do 90 centymetrów, a następnie transportowano je do oczyszczalni ścieków. Do wód aplikowano koagulanty, które miały pomóc w procesie oczyszczania.
Efekty? W lipcu 2023 roku certyfikowane laboratorium zbadało próbki wody z Jeziora Klasztornego Dużego i porównało je z wynikami z innych kąpielisk w powiecie – nad jeziorem Kłodno w Chmielnie, Łapalickim w Garczu, Ostrzyckim i Białym. Okazało się, że woda w Jeziorze Klasztornym Dużym jest znacznie czystsza niż we wszystkich wymienionych miejscach.
Warto jednak wiedzieć, że Jezioro Klasztorne Małe wciąż ma problemy. Badania z sierpnia 2025 roku pokazały alarmujące dane – od głębokości 3 metrów aż do dna praktycznie nie ma tlenu, a przezroczystość wody spadła do zaledwie 80 centymetrów. Ryby pływają przy samej powierzchni, bo tylko tam mogą oddychać. Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego wprost piszą, że jezioro „się dusi”.
Nowe kąpielisko nad Jeziorem Klasztornym Dużym
4 lipca 2026 roku oficjalnie otwarto kąpielisko nad Jeziorem Klasztornym Dużym. To pierwszorzędna wiadomość dla mieszkańców i turystów – przez kilkadziesiąt lat nie było tu możliwości korzystania z plaży i wypożyczenia sprzętu wodnego.
Dziś nad jeziorem działa wypożyczalnia kajaków i rowerów wodnych. Przy plaży stanęła kawiarnia Kartuzjanka, gdzie można odpocząć przy kawie z widokiem na taflę wody. Wzdłuż brzegu ciągnie się promenada, idealna na spacery o każdej porze dnia.
Kąpielisko ma zagospodarowany brzeg, wyznaczoną strefę do pływania i ratowników w sezonie letnim. Woda jest regularnie badana, więc można bezpiecznie korzystać z kąpieli. To miejsce szczególnie docenią rodziny z dziećmi – płytkie partie jeziora pozwalają najmłodszym bezpiecznie brodzić, a rodzice mogą obserwować je z leżaków na plaży.
Co można robić nad Jeziorami Klasztornymi
Oprócz kąpieli i plażowania, jeziora oferują sporo możliwości aktywnego spędzania czasu. Wędkarze znajdą tu swoje miejsce – w wodach żyją różne gatunki ryb, choć trzeba pamiętać o odpowiednich zezwoleniach.
Wokół jezior prowadzą ścieżki spacerowe i rowerowe. Wzdłuż południowego i zachodniego brzegu Jeziora Klasztornego Dużego przebiega szosa do Mirachowa, a północnym brzegiem biegnie trasa zawieszonej obecnie linii kolejowej Somonino-Kartuzy-Lębork. To malownicze tereny otoczone lasami, gdzie łatwo uciec od miejskiego zgiełku.
Park nad jeziorem to dobre miejsce na piknik czy po prostu chwilę relaksu w cieniu drzew. Latem bywa tu sporo ludzi, ale jezioro jest na tyle duże, że każdy znajdzie swój kąt.
Dla kogo to miejsce
Jeziora Klasztorne to przede wszystkim opcja dla tych, którzy szukają spokojnego wypoczynku nad wodą bez tłumów typowych dla nadmorskich kurortów. Rodziny z dziećmi docenią bezpieczne kąpielisko i infrastrukturę, pary – możliwość romantycznych spacerów brzegiem jeziora, a miłośnicy fotografii znajdą tu wiele ciekawych kadrów, zwłaszcza o wschodzie czy zachodzie słońca.
Jeśli ktoś planuje dłuższy pobyt w Kartuzach, warto połączyć wizytę nad jeziorem z zwiedzaniem lokalnego Muzeum Kaszubskiego czy klasztoru kartuzów. Miasto ma sporo do zaoferowania, a jeziora są jego naturalnym dopełnieniem.
Naukowcy podkreślają, że o pełnych efektach rekultywacji będzie można mówić dopiero za kilka lat. Jeziora to żywe organizmy, które potrzebują czasu na regenerację.
Informacje praktyczne – jak dojechać i ile kosztuje
Jezioro Klasztorne Duże znajduje się w północnej części Kartuz, więc dojazd z centrum miasta zajmuje dosłownie kilka minut. Samochodem można dojechać drogą w kierunku Mirachowa – wzdłuż jeziora prowadzi szosa, przy której są miejsca parkingowe. Z dworca PKP w Kartuzach to około 2 kilometrów – można dojść pieszo w pół godziny lub przejechać rowerem.
Wstęp na kąpielisko jest bezpłatny. Płaci się tylko za wypożyczenie sprzętu wodnego – kajak czy rower wodny kosztuje zazwyczaj od 20 do 40 złotych za godzinę, w zależności od sezonu i typu sprzętu. Kawiarnia przy plaży ma standardowe ceny jak w innych turystycznych miejscach na Kaszubach.
Kąpielisko działa w sezonie letnim, zazwyczaj od czerwca do końca sierpnia, z ratownikami na miejscu. Poza sezonem można swobodnie spacerować wokół jeziora i korzystać z infrastruktury, choć wypożyczalnia sprzętu może być zamknięta.
Na wizytę warto zarezerwować przynajmniej 2-3 godziny – tyle wystarczy na kąpiel, spacer wokół jeziora i kawę w nadjeziornej kawiarni. Jeśli ktoś planuje aktywny dzień z kajakami czy dłuższe plażowanie, można śmiało zostać na pół dnia.
Warto mieć ze sobą ręcznik, krem z filtrem i coś do picia – choć kawiarnia jest blisko, w upalne dni kolejki potrafią być długie. Dla dzieci przyda się dmuchany materac czy piłka – plaża ma sporo miejsca na zabawy.