Muzeum Emigracji w Gdyni zajmuje historyczny budynek Dworca Morskiego przy ulicy Polska 1, tuż nad brzegiem morza. To miejsce ma w sobie coś szczególnego – stąd przez dziesięciolecia odpływały polskie transatlantyki, a tysiące ludzi żegnało się z krajem, często na zawsze. Dziś w tym samym budynku można prześledzić historię polskiej emigracji od XIX wieku aż po współczesność. Muzeum otwarto w 2015 roku, a jego wystawa stała zajmuje ponad 2500 metrów kwadratowych.
- interaktywne wystawy
- historia polskich transatlantyków
- piękne widoki na port
- multimedialna instalacja globu
- emocjonalna narracja o emigracji
Historia Dworca Morskiego i powstanie muzeum
Sam budynek to kawał historii. Dworzec Morski zbudowano w dwudziestoleciu międzywojennym, kiedy Gdynia rozwijała się jako nowoczesny port. Od lat 30. do 1979 roku pełnił funkcję dworca pasażerskiego – to stąd odpływały statki z emigrantami do Ameryki, Kanady, Australii. W 2014 roku zakończono gruntowny remont, który kosztował prawie 50 milionów złotych. Przywrócono oryginalne elementy elewacji, płaskorzeźby orłów, szlachetne tynki. Część środków pochodziła z unijnego funduszu Jessica.
Efekt robi wrażenie. Przeszklona ściana z widokiem na port i rozległy taras sprawiają, że zwiedzający mają stały kontakt z morzem. To nie przypadek – emigracja polska to w dużej mierze historia morskich podróży.
Co zobaczysz na wystawie stałej
Wystawa ma charakter narracyjny. Nie chodzi tu o suche fakty i daty, tylko o opowieść. Zwiedzający przechodzą przez kolejne etapy podróży emigracyjnej, śledząc losy konkretnej rodziny wyjeżdżającej do Stanów Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku. To pozwala poczuć, jak wyglądała taka wędrówka – od podjęcia decyzji, przez przygotowania, podróż, aż po próby zadomowienia się w nowym miejscu.
Ekspozycja pokazuje różne oblicza emigracji. Wyjeżdżali zarówno biedni chłopi szukający chleba, jak i wykształceni ludzie uciekający przed prześladowaniami politycznymi. Jedni ruszali pieszo, inni pociągami, statkami, a później samolotami. Muzeum nie zapomina też o współczesności – emigracja to zjawisko, które pisze się każdego dnia.
Na całym świecie żyje ponad 20 milionów ludzi polskiego pochodzenia. Muzeum stara się ocalić pamięć o tych milionach, którzy pamięć o Polsce przekazali swoim dzieciom i wnukom.
Szczególną uwagę przykuwa kilkumetrowa multimedialna instalacja globu. Pokazuje obecność Polaków na wszystkich kontynentach. Można tu zobaczyć, dokąd emigrowali nasi rodacy i jak wyglądają dziś polskie społeczności za granicą. To jedna z najbardziej efektownych części wystawy.
Polskie transatlantyki i projekt Batory
Część ekspozycji poświęcono polskiej żegludze transatlantyckiej. To logiczne – z Gdyni odpływały legendarne statki jak „Batory” czy „Piłsudski”. Muzeum prezentuje oryginalne pamiątki związane z transoceanicznymi rejsami. Można zobaczyć przedmioty z pokładów statków, dokumenty, fotografie.
Warto zwrócić uwagę na projekt „Batory w budowie”. To inicjatywa, w ramach której powstaje największa na świecie makieta statku pasażerskiego. Projekt wciąż trwa, ale już teraz można zobaczyć, jak zaawansowane są prace.
Słynni emigranci i anonimowi bohaterowie
Muzeum opowiada o dwóch rodzajach emigrantów. Z jednej strony są sławne nazwiska – naukowcy, sportowcy, artyści, którzy osiągnęli sukcesy za granicą. Niektórzy z nich zostali w Polsce zapomniani, choć ich wkład w rozwój nauki czy kultury był ogromny. Z drugiej strony są miliony anonimowych ludzi, których historie są równie ważne. Wzruszające opowieści całych rodzin, które ruszyły w nieznane z niewielkim dobytkiem w walizce.
Wystawa pokazuje też życie polskich kolonii za granicą. Patrioci, którzy mimo upływu pokoleń wciąż kultywują tradycje swoich przodków. Polskie szkoły, kościoły, organizacje – wszystko to, co pozwala zachować więź z krajem pochodzenia.
Dla kogo jest to muzeum
Muzeum Emigracji sprawdzi się dla różnych grup. Miłośnicy historii znajdą tu mnóstwo szczegółów o jednym z najważniejszych zjawisk w polskich dziejach. Osoby, które mają emigrantów w rodzinie, mogą poczuć się szczególnie związane z tą opowieścią – wielu zwiedzających odkrywa tu historie podobne do losów własnych przodków.
Rodziny z dziećmi też będą zadowolone. Wystawa ma charakter multimedialny – można jej nie tylko oglądać, ale też słuchać i doświadczać różnymi zmysłami. To sprawia, że młodsi zwiedzający nie nudzą się. Na zwiedzanie warto przeznaczyć około 2 godzin.
Muzeum prowadzi liczne projekty edukacyjne i kulturalne. To nie tylko miejsce pamięci, ale też platforma do dyskusji o współczesnych migracjach i ich różnych wymiarach.
Widok na port i szklany taras
Zanim wejdziesz na wystawę, zajrzyj na szklany taras. Rozciąga się stąd widok na port w Gdyni. Często można zobaczyć cumujące ogromne statki wycieczkowe. To dobry moment, żeby uświadomić sobie skalę tego, co się tu kiedyś działo – tysiące ludzi odpływających w nieznane, pełnych nadziei i obaw.
Przeszklona ściana to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów po remoncie. Budynek stał się ozdobą miasta i wizytówką dla pasażerów wpływających tu statków. Architektura sama w sobie jest atrakcją – nowoczesna, ale z poszanowaniem historycznego charakteru miejsca.
Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd
Ceny biletów: W środy wstęp na wystawę stałą jest bezpłatny (należy odebrać darmowy bilet w kasie). W pozostałe dni obowiązują bilety płatne – aktualne ceny najlepiej sprawdzić na stronie www.polska1.pl. Muzeum honoruje Pomorską Kartę Turysty, która daje zniżki lub bezpłatny wstęp do wielu atrakcji w regionie.
Godziny otwarcia: Muzeum jest otwarte przez większość tygodnia. Szczegółowe godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą na oficjalnej stronie lub pod numerem telefonu 58 670-41-50.
Adres: ul. Polska 1, 81-339 Gdynia. To samo centrum miasta, tuż przy nabrzeżu.
Jak dojechać: Muzeum znajduje się w bezpośrednim sąsiedzie portu pasażerskiego w Gdyni. Można dojechać komunikacją miejską – wiele linii autobusowych i tramwajowych zatrzymuje się w pobliżu. Autem też nie ma problemu, w okolicy są parkingi. Z centrum Gdyni to kilka minut spaceru wzdłuż nabrzeża.
Co jeszcze: W holu muzeum znajdują się kasy, sklepik z pamiątkami, bistro i toalety. Po zwiedzaniu warto wybrać się do pobliskiej dzielnicy Orłowo – tam czeka wysoki klif, drewniane molo wchodzące w morze i tawerny z widokiem na przystań rybacką.
Muzeum Emigracji to miejsce, które łączy historię z teraźniejszością. W czasach, gdy emigracja znów stała się masowym zjawiskiem, warto zobaczyć, jak wyglądały losy tych, którzy wyruszali w świat przed nami. Kolekcja muzeum liczy już ponad 15 tysięcy obiektów i wciąż się powiększa.